Water Gids
Wat een filter wél en niet tegenhoudt, wanneer je moet koken, waar je het beste schept en de fout die je filter stilletjes onbruikbaar maakt.
Even vooraf
Dit is algemene informatie voor gezonde volwassenen in Europa, geen medisch advies. Twijfel je over een bron? Koken werkt altijd. Ben je zwanger, heb je een verzwakt afweersysteem of reis je buiten Europa, leg het dan even voor aan je huisarts of de GGD reizigersadvisering.
In het kort
De rest van deze pagina gaat de diepte in. Als je alleen dit onthoudt, zit je al goed.
Een filter pakt het meeste
Een gewone kampeerfilter haalt de beestjes eruit die je ziek maken. Voor afgelegen natuur in Europa is dat bijna altijd genoeg.
Koken werkt altijd
Een minuut echt laten doorkoken en er leeft niets meer. Hoog in de bergen drie minuten. Dit is je terugvaloptie bij elke twijfel.
Waar je schept telt mee
Stromend water boven stilstaand, en kijk wat er stroomopwaarts ligt. Een filter kan niet goedmaken wat je bij een verkeerde beek ophaalt.
Nooit laten bevriezen
Een bevroren filter scheurt vanbinnen en laat daarna alles door, zonder dat je er iets van ziet. Dit is de gevaarlijkste fout op deze pagina.
De drie manieren
Ze doen alle drie iets anders. De meeste mensen nemen een filter mee en houden koken achter de hand.
✓Haalt bacteriën en parasieten eruit
✗Houdt geen virussen tegen
✗Haalt geen gif of zware metalen eruit
•Direct drinkbaar, geen wachttijd
•Weegt weinig, moet wel onderhouden worden
Je standaardoplossing voor Europa.
✓Doodt alles wat leeft, ook virussen
✗Haalt geen gif of zware metalen eruit
•Een minuut doorkoken, boven ongeveer 2.000 meter drie minuten
•Kost gas en tijd, en je moet het laten afkoelen
Je terugvaloptie bij elke twijfel.
✓Pakken ook virussen
✗Haalt geen gif of zware metalen eruit
✗Filtert geen zand of drab, dat moet je eerst laten bezinken
•Hebben inwerktijd nodig, lees de verpakking
•Wegen bijna niets, ideaal als noodplan
Lichtgewicht back-up in je EHBO-doos.
Het overzicht
Dit is de tabel waar het om draait. Geen enkele methode dekt alles, en dat is precies waarom waar je schept ook meetelt.
| Wat zit er in het water | Filter | Koken | Tabletten |
|---|---|---|---|
| Bacteriën | Ja | Ja | Ja |
| Parasieten, de klassieke bron van buikklachten | Ja | Ja | Ja, maar traag |
| Virussen | Nee | Ja | Ja |
| Gif uit landbouw of mijnbouw | Nee | Nee | Nee |
| Zware metalen | Nee | Nee | Nee |
| Zand, blad en drab | Ja | Nee | Nee |
Virussen zijn simpelweg te klein voor de poriën van een kampeerfilter. In afgelegen natuur in Europa, ver van dorpen en drukke routes, is dat risico klein. Loop je in een gebied met veel mensen, slechte riolering of vee tot aan de oever, combineer dan: eerst filteren tegen de drab, daarna koken of een tablet.
Voordat je filtert
De beste behandeling begint bij het minst vervuilde water. Dit scheelt je filter werk en jou risico.
Stromend boven stilstaand
Een beek die beweegt is bijna altijd beter dan een plas of poel. In stilstaand water krijgen bacteriën en algen alle tijd.
Kijk wat er boven je ligt
Loop in gedachten de beek stroomopwaarts. Een weiland met koeien, een berghut, een parkeerplaats of een camping: alles wat daar gebeurt, komt langs jou.
Schep uit de stroming, niet van de bodem
Houd je fles of zak midden in de stroom en blijf van de bodem af. Wervel je slib op, dan zit je filter zo verstopt.
Niet bij akkers en oude mijnen
Bestrijdingsmiddelen, mest en resten uit oude mijnbouw zijn opgelost in het water. Geen filter, geen kookpan en geen tablet haalt dat eruit. Loop door naar een andere beek.
Geen troebel water als het niet hoeft
Moet het toch, laat het eerst een half uur bezinken of giet het door een doek. Daarna pas filteren of een tablet erin, want drab vreet je filter op en remt tabletten af.
De fout die je niet ziet
Er blijft na gebruik altijd water in je filter achter. Vriest dat op, dan zet het uit en scheurt het de vezels vanbinnen open. Aan de buitenkant zie je niets, hij voelt niet anders en hij loopt zelfs beter door. Alleen filtert hij niets meer.
Neem hem daarom bij nachtvorst mee in je slaapzak, en op de fiets of in de auto niet in een koude bagageruimte. Is hij toch een nacht bevroren geweest? Gooi hem weg. Je kunt niet testen of hij het nog doet.
Onderhoud
Een filter gaat lang mee, maar alleen als je hem verzorgt. Dit is het hele verhaal.
Terugspoelen na elke trip
Spoel hem door tegen de stroomrichting in, met schoon water. Zo duw je het vuil er weer uit dat de doorstroming remt.
Laat hem drogen voor je hem opbergt
Een natte filter die maanden in een la ligt gaat schimmelen en ruiken. Laat hem open drogen voordat hij de kast in gaat.
Loopt hij traag? Eerst spoelen, dan pas vervangen
Traag doorlopen betekent meestal verstopt, niet versleten. Werkt terugspoelen niet meer, dan is hij op.
Nooit met zeep of chloor schoonmaken
Dat tast de vezels aan. Water is genoeg, en volg verder gewoon wat de fabrikant zegt.
Voor wie geldt wat
Bijna alle wateradvies is geschreven voor lopende trekkers. Sta je met een camper of daktent, dan is je situatie anders.
Je haalt het onderweg
Je kunt geen dagen aan water dragen, dus een filter is standaarduitrusting. Neem tabletten mee als noodplan voor als je filter kapotgaat of bevriest, want dat weegt bijna niets. Plan je route langs beken en bronnen, en vul bij als het kan, niet als het moet.
Je neemt het gewoon mee
Met een watertank of jerrycans speelt dit hele verhaal veel minder. Let vooral op je tank zelf: die wordt vies als hij lang stilstaat in de warmte. Spoel hem regelmatig, laat hem niet halfvol staan, en vul bij op campings, begraafplaatsen of officiële vulpunten in plaats van uit een beek.
In de Gear Winkel staat onder Koken & Water welke filter en brander wij zelf gebruiken, met eerlijke uitleg over wat ze wel en niet kunnen.
Naar Koken & Water